economia news e media viaggi informatica internet salute e benessere int rattenimento e spettacolo sport tempo libero istruzio ne e formazione arte cultura scienza

Stòria Literadura Sarda

Vissentu Remunnu Porru 1773-1836

A cura di Càralu

Pubblicato il 28/05/2005

Su "Nou Dizionariu Universali sardu-italianu, compilau de su sacerdotu benefizau Vissentu Porru professori emeritu de rettorica, accademicu in su collegiu de bellas artis, assistenti a sa biblioteca de sa regia universidadi de Casteddu, capitali de Sardigna". Imprentau in Casteddu in su 1832.

foto intervento

Vissentu Remunnu Porru fiat nàsciu in Biddanoa Franca (Villanovafranca) in su 1773 e fiat mortu in Casteddu in su 1836.

 

In su 1783 fiat andau a Casteddu po s’assentai ank’e su collègiu de Santa Teresa ki fiat de is gesuitas.

 

Fut ingunis etotu ki su Porru iat incumentzau a istudiai lìteras i arretòriga, e filosofia a pustis. In su 1796 ndi fiat bessiu a predi e si fiat assentau a su cursu de istùdius teològigus ank’e s’Universidadi ‘e Casteddu.

 

A pustis du ìanta tzerriau torra a su collègiu de Santa Teresa e ndi fiat bessiu a imparadori de gramàtiga i arretòriga. E poi du ìanta nominau a Agiudadori in sa Bibrioteca de s’Universidadi, a Prefetu de su Collègiu de filosofia i “bellas artis” in s’universidadi etotu.

 

E fut pròpriu traballendi cun is jòvunus sardus, casteddayus e de is atras partis de s’ìsula, ki iat “fraigau” unu mètodu de imparu “prurilimbista” ki su sardu fiat “sa basi” po s’imparu de s’italianu e su latinu.

 

Custa “atividadi didàtiga” incentrada in s’umperu de sa limba sarda po su Porru fiat una manera po adelantai “sa lìngua de sa Natzioni nostra” puru. Di aici in su 1811 fait imprentai in casteddu su “Saggio di gramatica sul dialetto meridionale dal sacerdote Vincenzo Raimondo Porru”.

 

In sa presentada ‘e sa Gramàtiga, su Porru iscrit ki “noi sardi sembriamo guardare con indifferenza, e quasi con occhio spregevole quel linguaggio, che dal seno materno traemmo col proprio sangue, e per cui ognuno esser de(v)e naturalmente appassionato... ecco pertanto un abbozzo di gramatica...con cui spero destare nel cuore degli altri Compatrioti di genio, e di applicazione una nobile emulazione per portare la natìa favella a maggior lustro, e miglioramento”.

 

Ma est cun-d un’atra obra ki su Porru iat’ai tentu grandu fama, un’obra ki iat’essi stètia su frutu de unu traballu longu meda: su Nou Dizionariu Universali sardu-italianu (compilau de su  sacerdotu benefizau Vissentu Porru professori emeritu de rettorica, accademicu in su collegiu de bellas artis, assistenti a sa biblioteca de sa regia universidadi de Casteddu, capitali de Sardigna), imprentau in Casteddu in su 1832.

 

 

Sa filosofia ki nc’est a s’arrèxini de-i cust’obra fiat no sa de fai un’arregistru “stàtigu” de is fueddus umperaus de is sardus diariamenti, ma pruscatotu sa de fraigai una “aina didàtiga” ki depìat ajudai is sardus a kistionai una limba sarda prus moderna, po fueddai e iscriri in sardu de scèntzia i arti. Una lìngua sarda ki podessit castiai faci a unu mundu ki fiat in grandu furriamentu.

 

Una lìngua sarda capassa de s’acarai e cunfrontai (e-i custu su Porru du iat cumprèndiu beni meda!) cun s’italianu e cun is atras lìnguas puru.







 

Vuoi essere aggiornato sulle novità della guida?

Feed RSS XML vostro feed RSS