A cura di Càralu
Pubblicato il 24/06/2005
Is dramas arreligiosus e su nascimentu de sa cumèdia populari.
Sa produsidura tiatrali de s’Otoxentus in Sardinna da caraterìzat sa cumparsa de is obras “profanas”, est a nai obras ki si stèsianta de s’argomentu arreligiosu ke is prus connotas “passionis”. De su 1872 est S’Historia de Juseppe Hebreu, unu drama sagru cuidau e imprentau de Juanne Spano su canònigu; un’atru àutu sagru de-i custu sègulu est sa Passione et morte de Nostru Sennore Gesu Cristu; e a-i custas duas obras s’acàpiat unu manuscritu de Juanni Batista Madeddu (Giovanni Battista Madeddu), poeta famau e connotu in totu s’ìsula, ki est intitulau Cumedia a sa Resurrezione de Jesu Cristu, in sesta lyra sarda. Po cantu spètat a su “tiatru profanu” a lìngua sarda, tòcat a ponni in luxi e a kistionai de unu gèneri tiatrali ki at a tenni grandu fortuna in su Noixentus, est a nai su gèneri de is farsas e de is cumèdias brullanas. Nau custu, bieus cali funti is arrèxinis literàrias de sa “cumèdia populari” sarda, ki meda bortas is gags e is giogus linguìstigus tèninti unu rolu de grandu importu. Bogada sa farsa sardu-spanniola de su Carmona, un’atra farsa ki umpèrat is “qui-pro-quo” linguìstigus est sa cumèdia “Il frate paraninfo” de Luisu Mura su notàiu de Cùllieri (Cuglieri) cumposta in sa primu perra de s’Otoxentus, aundi su sardu cun s’italianu, su latinu e su castillianu s’amestùranta po caraterizai a is personàgius. Atras cumèdias e farsas, prus o mancu de-i custa spètzia, funti: sa Cumèdia de Serrenti; sa farsa a tema sessuali intitulada Chicca Cibudda; Lepedda de Pascuali Dessanay; sa farsa aristanesa Oddeu, oddeu, pisti, pisti; e sa farsa a un’àutu Unu columbu in Casteddu de G.B.S. Ollastinu, ki no scieus kini esti, aundi no amàncant is fartas linguìstigas intr''e sardu e italianu.
Podis ligi puru: S'Otoxentus in Sardinna e is "Cartas de Arbaree" S'interessu po sa lìngua i sa literadura sarda in su '800
Torra a: Stòria de sa Literadura Sarda pag. 1 - de su 1700 - a su 1900 Stòria de sa Literadura Sarda pag. 2 - de su 1400 - a su 1700 Scritus antigus - is dogumentus prus antigus in lìngua sarda
Ma-i custa traditzioni no sparessit, ca in custu sègulu agataus ancora “àutus sagrus” ki bèninti giogaus in is tiatrus e in is pratzas de totu sa Sardìnnia.